Vandag wil ek graag gesels oor een van die baie onverstaanbare en uitdagende probleme wat skielik deel word van ’n Alzheimer-gesin.

’n Goeie vriendin wat nou hierdie pad stap, het vanoggend deur baie trane vir my van die spanning in hulle huis vertel. Haar man, nou in die eerste fase van Alzheimersiekte, het haar daarvan beskuldig dat sy nie vir hom die belangrike nuus van sy kleinseun se prestasie op die rugbyveld vertel het nie.  

Sy was verbaas, verontwaardig en seergemaak. Natuurlik het sy hom vertel! In kleur en geur! Hoe sou sy nou sulke belangrike nuus van hom weerhou!

Dit het nou ‘n frustrerende patroon geword. Sy word gereeld tot leuenaar gemaak.  Haar man is elke dag vir ure kwaad omdat hy nie ingelig word oor belangrike sake nie en omdat sy hom daarvan beskuldig dat hy nie luister as sy praat nie.  

Sy weet hy luister nie na haar nie. Natuurlik word hy ingelig.

En hy glo vas dat sy hom nie vertel het nie.

Wat sy besig is om te ontdek, is dat hy nie net meer haar man is nie. Hy is nou ook haar Alzheimerman. 

Sy brein het nie die inligting geregistreer toe hy dit gehoor het nie – en hy weet werklik niks daarvan nie. As sy hom dan beskuldig dat hy nie behoorlik luister nie, word hy net nog kwater, want hy glo dan ook dat hy vals beskuldig word.   

Albei partye weet dat hulle “reg” is. En albei voel te na gekom, ontsteld en kwaad.

Ek ken die patroon. My liewe, intelligente man sou nooit vergeet as ek hom van belangrike gebeure sou vertel nie. En toe word hy my Alzheimerman.

Dit het my lank geneem om te leer dat dit belangrik was om die lewe vir myself so maklik as moontlik te maak. Ek moes leer om my behoeftes om verstaan te word, regverdig behandel te word en erkenning te kry vir wat ek gedoen het, opsy te skuif ter wille van ‘n benadering wat werk.   

Om die siekte makliker te hanteer sal my vriendin moet leer om anders op te tree tydens die volgende episode: 

  1. Sy sal haarself sover moet kry om saam te stem, eerder as te baklei. As hy ontsteld is, is dit beter om te sê: “Ai my man, ek is so jammer! Ek het gedink ek het jou vertel!”
  2. Sy sal die nuus dan vriendelik en entoesiasties met hom moet deel, asof dit die eerste keer is dat sy dit vertel.
  3. Trek dan sy aandag af deur dadelik oor ‘n ander positiewe onderwerp te begin gesels.

As die bogenoemde wenke indruis teen jou behoefte aan selfbeskerming en jou sin vir reg en regverdigheid, dan is jy reg.

Maar niks op die Alzheimerpad is regverdig nie. 

Doen wat goed is vir die pasiënt om hom sodoende menswaardig te laat voel, kalmte in jul albei se lewens te verseker en die liewe vrede te bewaar. 

Onthou dat jy nie regtig saamstem of verskoning vra nie. Jy is besig om ‘n episode te hanteer – vaardig en vol selfvertroue. (Dit kom! Met oefening!)  

Leer om te doen wat werk, eerder as wat “reg” is.